Her muharririn, hele edebiyata bir ufk-ı diğer açan dâhilerin mahiyet-i asarı anlaşılmak için hayatı görülmelidir; çünkü eserler bu hayatların elvah-ı alamıdır. Ancak o levhalarda muharririn ne yapmak istediğini görüp anlarız.

Ibsen’in hayatı sıra ile mahrumiyetlerden, merdudiyetlerden, muhakkariyetlerden ibarettir. Kendisi 1828’de doğmuş, resme pek ziyade merakı varken gemicilikle yaşayan ailesinin serveti mahv olduğundan, aç kalmamak için on altı yaşında bir eczacı yanına girmeye mecbur olmuştur.

(…)

Tetkikat-ı Edebiye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Görülüyor ki Ibsen’in eserlerinde Fransızlar bir sanat, bir felsefe bulmuşlardır; kendisine o kadar meczubiyetleri işte bundan ileri geliyor. Filhakika Ibsen’de olan hakiki, tabii bir sanat, sonra bir de ifade-i mana-yı hayat vardır; fakat bu son kısım biraz müphem ve mütereddittir.

Ibsen’in eserlerindeki efkâr-ı felsefiye hiç birbirine benzemez. Kendisi hayat için esasen kabul ettiği hikmeti müteaddit eserlerinde müteaddit nokta-i nazarlardan göstermeye çalışmıştır. Bazı mesail-i hayatiye için birtakım nazariyeleri vardır; lakin bunların kati olmadığını kendi de görerek o adem-i katiyetin ne gibi şeylerden ileri geldiğini tetkik ve keşfettikçe bu keşfiyatını yeni yeni eserlerle neşr ve teşrih eder.

(…)

Tetkikat-ı Edebiye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.