Edevat

-1-

Her

“Her” Farisiden alınmış edevat-ı tamimdir; herkesin maksudu bir ama rivayet muhtelif.

(…)

Müfredat-ı Kavaid-i Osmaniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Edevat

-5-

Hiç

Farisiden alınmış. Tekid-i nefiy için kullanılır edattır. Misal:

Ah şimdiye kadar hiç de hatırıma gelmedi.

Deli gibi denizleri fırtınaları düşünüyorum.

Bir tiyatro kitabından

(…)

Müfredat-ı Kavaid-i Osmaniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Napoli şark mektebinde Türkçe muallimi Doktor Luiçi Bonelli [Luigi Bonelli] tarafından:

Elementt di grammatical turca osmanli

Namıyla bir sarf-ı Osmani telif edilmiş ve bir nüshası idarehanemize gönderilmiştir. Bu kitap üç kısım üzerine mürettep olup birinci kısım ecnebilerce anlaşılması o kadar güç olan elifba tertibatından, ikinci kısım sarf-ı Osmani’den ve üçüncü kısım nahvdan bahistir.

Birinci kısımda müellif bir cetvel tertibiyle yazıda hurufatın eşkâl ve evzaını göstermiş, bir tarafa da hurufatın ebced hesabınca kiyem-i muteberesini de ilave etmiştir. Bu cihetçe Türkçe tahsil etmek isteyen İtalyanlar için bir suhulet-i fevkalade irae edilmiş demektir. Fakat müellif en ziyade iki üstün, iki esre gibi harekâtı lisan-daşlarına anlatabilmek için müşkülat çekiyor; dat, dal, muhtelif kefler nevinden hurufatın sedasını, bunların muhtelif yerlerde muhtelif ses verişlerini anlatmak için uğraşıyor; isim, sıfat, zamir gibi aksam-ı kelamı Türki, Farisi, Arabi olmak üzere üç neve tefrik ve tarif ediyor; fiiller için muhtelif cetveller ilave ederek teshil-i tefehhüme medar olabilecek her türlü tedbiri tatbik eyliyor; ve eserin nihayetinde Türkçe bazı asar ve ceraidden fıkralar alarak kıraat ve tercüme için bunlardan misaller irae ediyor.

Eser hakikaten Türkçeye bir vukuf-ı tamla, bu vukufun bahşettiği emniyet-i tamme ile tertip edilmiş bulunduğundan pek ziyade faide-bahştır. Müellifini tebrik ederiz.

Yeni Kitaplar yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.