Hayat arşivleri - Servet-i Fünun Dergisi

Musahabe-i Fenniye

M. Sadık [Mahmut Sadık] — Thu, 04 Oct 2018 13:01:13 +0000

Seyyal-i hayatî – Hayatın inşaatı – Kuvve-i hayatiyenin fotografyası – Mikyas-ı kuvve-i hayatiye – Ziya, hava, su – Ziyanın mikroplar üzerine tesiri – Ziyanın mezad-ı taaffün hassası ve tecarib-i cedide – Markoni’nin yeni telgrafı – Roma’da son tecrübesi ve İtalya kralı Umberto Hazretlerinin emri

Eski ve yeni hükemadan mahiyet-i hayatı tetkik edenler vücud-ı beşerde merkez-i hayat arayanlar yani insanın canı bedenin hangi noktasında olduğunu tayine çalışanlar, ruhu bir seyyal farz etmekten ve bedenin kâffe-i nukatına bu seyyalin münteşir bulunduğunu iddia eylemekten başka bir şey yapamamışlardır. Fakat şimdi seyyal-i hayatiyenin yalnız bedende kalmadığını yani bu zarfa o mazrufun sığamayıp biraz da harice doğru serpildiğini iddia ediyorlar. Bu iddia sırf efkâr ve mülahazat dairesinde kalmayıp bilfiil ispat olunuyor.

(…)

Bu doktor yakında bir tecrübe yapmış. Tecrübesi şundan ibaret: Jelatini hassas bir fotoğraf levhası üzerine karanlık bir odada insan avucunu açarak elini tatbik eder. Yirmi dakika kadar tutuyor. Levhada el resmolunuyor. Parmaklar görünüyor. Lakin her bir parmağın etrafında da hafif bir mıntıka-i ziya mersum bulunuyor. Bu nedir?

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Musahabe-i Fenniye

M. Sadık [Mahmut Sadık] — Thu, 04 Oct 2018 13:07:01 +0000

Hastaları tedavide böyle mikyasların yardımına, edviye-i kimyeviyenin tesirine bel bağlamadan ise kuva-yı tabiiyeden imdat ve şefaat beklemek daha muvafık olacağı reyinde bulunanlar da vardır. Öteden beri vasıta-i sıhhat ve badi-i necat olarak su ile havayı göstermezler midir?

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Musahabe-i Fenniye

M. Sadık [Mahmut Sadık] — Thu, 04 Oct 2018 13:13:07 +0000

Ziyanın âlem-i tabiatta insaniyete hizmeti yalnız müzad-ı taaffün hassası yüzünden değildir. Esbab-ı hayatiyenin birincilerindendir. Tabii olan ziya-yı şemsin yerini – o olmadığı vakit – tutmak için insanlar da suni ziyalar hasıl etmenin yollarını bulmuşlardır. Bununla gecelerini gündüze çeviriyorlar. Ziyayı böyle bir vasıta-i tenvir olarak kullanmakla da kalmamışlar. Mesela son zamanlarda gazetelerde ziyadece bahsedildiği gibi vasıta-i muhabere olarak da istimal etmişlerdir. Ziya telgrafı dedikleri bu usul-i muhabere pek sadedir. Hayli uzak yerde fakat dürbünle olsun birbirini görecek bir mesafede iki kuvvetli lamba.

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Musahabe-i Fenniye

[Ahmed İhsan] — Fri, 14 Jun 2019 16:30:31 +0000

Hayat-ı muhtefiye – Doktor Labord’un [Doktor Laborde] dil çekme usulü – Mevt-i zahiri, mevt-i hakiki – Aks-i teneffüs – Bir köpek üzerinde iki tecrübe – Ölümden üç saat sonra hayat durur mu? – Dil çekme makinesi [The Lingual Tractor] [*]

Kalbi darabattan kalıp artık vefat etmiş görünen her mahlûk eğer başlıca azası rahnedar olmamış ve hastalık yahut mahrumiyet-i fevkalade ile bimecal kalmamışsa – birçok ahvâlde tekrar canlandırılabilir.

Suda gark olmuş, inkita-ı nefese uğramış yahut yıldırımla vurulmuş kimselerde hayatın hâl-i ihtifada devam ve mukavemet ettiğini binde bir kişi bilmez; on dakika sarf-ı gayretten sonra hayata ircası mümkün olamayan bir adama artık ölmüş nazarıyla bakılır. Hâlbuki bu, izalesi lazım bir hata-yı ciddidir.

Tekrar hayata iadesi kabil olan birçok vücutlar, böyle bir fikr-i muhti sebebiyle, toprağın altında çürümeye terk olunmuşlardır.

1898 senesi Haziran’ının yedisinde, Bahr-i Sefid [Akdeniz] sahilinde Ans du Prufet [Anse du Prophéte] nam noktasında, Hüdün gemisinin reisi Agel [Aguel], mevki-i vazifede iken İgardous [Igardeus] isminde on altı yaşlarında bir miçonun istimdadkârane bağırdığını duydu. Çocuk sahilden otuz yarda kadar açıkta yıkanırken suyun altında kaybolmuştu; meğer yemek yer yemez denize girmek ihtiyatsızlığında bulunmuşmuş. Gemi mürettabatından Rikar [Ricard] namında bir adam tesadüfen yakında bulunduğundan çocuğu kurtarmak için atıldı; fakat o da gark olmak tehlikesindeydi. Hemen reis Agel elbisesini çıkarmaya vakit bulamaksızın kendini suya attı. Rikar’ın yanına gidip yakalayarak, sahile isal için ikinci bir kurtarıcıya tevdi edinceye kadar tuttu; sonra öteki mağruku bulmak için bir defa daha dalıp, birkaç dakika içinde miçoyu karaya çıkarmaya muvaffak oldu.

[*] Scientific American Supplement, No: 1276, June 16, 1900.

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.