Bugün âlem-i medeniyetin talim ve terbiye-i etfal hususunda enzar-ı dikkatini calip olan bir nokta varsa o da mümarese-i bedeniyeden ibarettir. Hatta o derecede ki mümarese-i bedeniye terakkiyat-ı medeniyenin başlıca esbabından addedilmekte ve vücudu hıfz-ı sıhhate mutabık mümareselerle, idmanlarla takviyeye çalışmazsa tahsil-i ilm ve maarifte bir memleket, bir millet ne kadar ileriye giderse gitsin bundan bir fayda hasıl olamayacağı iddia olunmaktadır.

Bu mühim kaziyenin teşrih ve izahı birkaç noktadan bizi müstefit edebilir. Evvelan Avrupa ulum-ı maarifini iktibasa ihtiyacımız olduğu gibi mekteplerimizin programlarını tanzimde ve ulum ve fünun-ı hazıraya daire-i derslerin mekteplerimiz programlarına ithalinde Avrupa’yı nazar-ı dikkatten dur tutamadığımız ve Fransa, Almanya, İngiltere mekâtibi programlarını cem ve celp ederek bunların tetkikinden bir karar vermeyi münasip addettiğimiz malumdur.

(…)

(Mabadı var)

Mekteplerde Mümarese-i Bedeniye ve Mekâtib-i Osmaniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.