Asr-ı ahirde ulum ve fünunun ve sanayinin fevkalade terakki ettiğine kimsenin şüphesi yoktur. Daha doğrusu ulum ve fünunun zannolunduğu derecede terakkisinden şüphe edenler bulunmakta ve beşeriyetin temin-i saadet ve istirahati yolunda terakkiyat-ı ilmiyeden muntazır olan faydanın istihsal edilemediğini iddia edenler görülmekte ise de sanayiye teferru eden malumat-ı beşeriyenin vüsat bulduğu ve bu sayede sanayinin pek ileriye götürüldüğü müttefiken cay-ı inkâr görülmüyor.

(…)

Alüminyumun hüviyeti hakkında şimdiye kadar Servet-i Fünûn pek çok söz söylemiş ve hatta asar-ı medeniyeyi terakkiyat-ı sınaiyeye nispetle öteden beri birer madene nispetle yâd etmeleri, mesela Tunç Devri, Bakır Devri, Demir Devri demeleri nazar-ı itibara alınarak asr-ı ahir-i medeniyete de “Alüminyum Devri” demek münasip olacağını göstermişti.

(…)

Sanat ilerliyor lakin tetkikat-ı fenniyyeden de erbab-ı fen hali kalmıyorlar. Bizim asla merakımızı calip olmayan, hatırımıza gelmeyen cihetleri düşünüp taşınıyorlar. Hem merakımızı tahrik, hem de bu merakı bilahare hal ve fasıl ediyorlar. Mesela erbab-ı fenden biri Bahr-i Siyah’ta tetkikat icra ederek görmüş ki bu denizin suları bir umka kadar hayvanat ve nebatat-ı bahriyeyi besleyebilip ondan aşağıda asar-ı hayat görülmüyor. Niçin? Bahr-i Siyah bize pek yabancı olmadığından hâl ve şanı hakkında icra olunan tetkikata ve bu tetkikat sırasında meydana çıkan “niçin”lere verilecek cevaplara merak ederiz. Bahr-i Siyah’ta 1800 metre umktan aşağıda asar-ı hayat görülmeyip ancak birkaç nevi mikroba tesadüf olunabilmekteymiş. Ah bu mikroplar!

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Gemiciler şimdi dalgaların dehşetinden eskisi kadar korkmuyorlar. Zeytinyağı dökerek yahut sabunu iyice köpürtüp köpükleriyle dalgaları yıkayarak şiddetini teskine çare buluyorlar. Sabunu biz yalnız vasıta-ı tathir bilirdik. Dalgaların şiddetini izaleye de hizmet ediyormuş. Bu hizmetinden kat-i nazar ederiz, bizim için temin ettiği istifadeden memnun oluruz ve sabunu severiz. Erbab-ı sanat sabunlara türlü türlü şekiller verdikleri ve bize sevimli gösterdikleri gibi bundan istifademizi de tezyit ediyorlar.

(…)

Kumlu sabunları yeni çıkma eşyadan olduğu gibi “samandan kaldırımlar” da yeni işitilmiş şeylerdendir. Almanya’nın inşaat mecmualarından biri de samandan kaldırımlar imal edildiğini haber verip suret-i imalini de bildiriyor. Sokaklarda bu kaldırım meselesine bir türlü karar verilemedi. Ecdadımızdan kalmış taş kaldırım usulünü Avrupa memalik-i medeniyesi beğenmiyor. Çabuk aşınıyor, çukurlar hasıl ediyor. Müzahrefat toplanıyor. Mürur u uburla gürültü çıkarıyor. Tahtadan kaldırımlar tercih olundu. Bunda da matlup olan derecede taharet görülmedi. Yaya kaldırımlarının yapıldığı suret yani asfalttan imali meydana geldi. Bu da cesim caddelere tatbik olunamadı. Hayvanların ayağı kayıyor. Samandan kaldırımlar bunların hepsine faik mi? Bilemeyiz. Fakat nasıl yaptıklarını Alman mecmua-i fenniyesinin tarifinden anlıyoruz.

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.