Komedi arşivleri - Servet-i Fünun Dergisi

İstanbul Postası

Ahmed İhsan — Mon, 12 Feb 2018 07:26:07 +0000

Afitab-ı cihan-tabın akşam üzeri ufk-ı garbide perde-i hafaya çekildiği dakikada –mah-ı gufran-nişan Ramazan devam eyledikçe- milyonlarla ehl-i İslam bir anda nevale-çin niam-ı Rabbanî olurlar. Bir anda feth-dehen-i şükran ve muhammedet eylerler ki yalnız şu mülahaza insanı pek derin tefekkürata sevk etmeye kâfidir. Uzaklara sevk-i nazar-ı tetkike ihtiyaç yok. Şehrimizde bile yüz binlerce Müslüman halkın vakt-i gurubu ilan eden top sedasıyla beraber on üç on dört saattir devam eden sıyama hatime vererek bir anda iftar eylediklerini düşünmek hakikaten vela-resandır.

Soğukların -zemherilere taş çıkaracak surette- cemreler içinde avdeti üzerine birdenbire sıfırdan aşağı buz derecesine tenezzül eden hararetin (ne yapalım, tabir-i fennîsi böyle, fennen “Soğuk yoktur, hepsi hararetin tenakusundan tevellüt eder.” diyorlar) sevkiyle sahur zamanı yine o yüz binlerce halkın tiril tiril titrediğini düşünmek dahi vela-resan olur. Lakin şaka değil ha! Soğuk şiddeti geceleri, hele sabaha karşı fena tesir eyliyor. İftarla sahur arası uykuya yatmış olanlar ise sıcak döşekten kalkıp soğuk sofra başında soğuk söğüş ile soğuk hoşaf yemeğe pek zor gelebiliyor. (…)

Malum ya Ramazan’da eş dost arasında iftar daveti kaidedendir. Bu kadar senedir kariîn-i kiramla musahabekarlık eden muharrir-i âciziniz dahi şu kaideye ittiba ederek siz bir davet eyleyecek fakat iftara değil ha! Gelecek haftadan sora mübaşeret eyleyeceğimiz altıncı sal-i neşriyatımıza mahsus nüshalara lütfen irae-i rağbet ve teşvike.

İstanbul Postası yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Veraset ve İstifa

Aynîzâde Hasan Tahsin — Tue, 02 Oct 2018 20:09:30 +0000

Münekkit-i meşhur Jul Lömert [Jules Lemaître], komedi Fransız tiyatrosunda bundan birkaç ay evvel oynayan “Firar=Evasion” namındaki piyesi için bir mudhike-i hicviye, müellifi Mösyö Biryo [Eugène Brieux] hakkında ise sade dil, saf-derun bir ahlak muallimi hükmünü veriyordu. Jul Lömert [Jules Lemaître] buna dair yazdığı bentte bilmünasebe birkaç ay Paris sahnelerini işgal eden eserleri birer birer sayıyor; Pol Erviyon’un [Paul Hervieu] [Kanun-ı Rical’ini [La Loi de l’homme], Victoryen Sardo’nun [Victorien Sardou] Spiritizm’ini [Spiritisme], Moris Donen’in [Charles Maurice Donnay] La Doloroz’unu [La Douloureuse], Jan Rişpen’in [Jean Richepin] Şöminö’sünü [Le Chemineau] birer birer teşrih ve tahlil ederek nihayet: “Lakin bunlarda yeni olarak ne var?” diyor ve şu sözleri ilave ediyor:

(…)

Veraset ve İstifa yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Postası

[Ahmed İhsan] — Mon, 11 Feb 2019 00:56:58 +0000

Eyyam- baride bir türlü ayrılmak istemiyormuş gibi geçen hafta olanca şiddetiyle bir daha ziyaretimize geldikten sonra hele Mart dokuzundan beri açık havalara kavuştuk. Bu havalara sahihan hasret kalmıştık. Şu tahassür tam altı ay imtidad eden fasl-ı şitanın zebun-ı gam ve kasaveti kalmış bütün İstanbul halkında olduğu için havada biraz asar-ı küşadegî görünce müteşemmis sokaklar, zümrüdin kırlar derhal tenezzühkâran ile doluyor, herkes çehresine, vücutlarına akseden güneş ziyalarını sanki deraguş eyliyor gibi son derece münbasit bulunuyordu.

Derece-i inbisatı hakikaten germi bulunan bazı erbab-ı zevk ve safanın Cuma günü şimalden doğru gayet sert ve soğuk olarak esen rüzgâra bile ehemmiyet vermeyerek arabalarını Kâğıthane’ye kadar indirdikleri temin ediliyorlar. Hâlbuki o gün Kâğıthane tepelerini bilmem ama Beyoğlu’nun yüksek ebniyeli dar sokaklarında bile şiddetli poyraz insanı fena halde kavuruyordu. Onun için bu metanet-i zevk-perveraneyi takdir etmeyiz fakat muahezeye de hiç hakkımız yoktur. Keyiften bahis olunuyor mu ya?

Havaların müsaidatını gördüğümüz hafta zarfında asıl keyif, iki gece Odeon Tiyatrosu’nda tecelli etti. Sadasının güzelliği, fevkaledeliği ve tesiriyle Avrupa’da hakikaten teferrüd etmiş olan Madam Hirakle Darkle o geceler Beyoğlu halkını da mest-i şevk ve garam eylemiş, sadasını dinleyenlerin hafızalarında silinmez bir hatıra bırakarak ertesi gün İtalya’nın yolunu tutup gitmişti. (…)

İstanbul Postası yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Postası

[Ahmed İhsan] — Mon, 11 Feb 2019 00:58:16 +0000

Ertesi gece Tepebaşı Tiyatrosu’nda Balıkesir mesaib-i zedeganı menfatine olarak Fransız Komedi Kumpanyası’nın verdiği oyun dahi mükemmeldi. O gece tiyatronun kâffe-i hasılatı müstecirleri olan Pesiholi biraderler tarafından Balıkesir hareket-i arzında zarar-dide olan biçaregana terk edilmiş ve lütfen şehremini devletlü Paşa Hazretlerinin zir-i himayelerine alınmıştı. Tiyatroda bütün mevkiler satılmış, salonun her tarafı mükemmelen tezyin kılınmıştı. Perde açılınca bahçenin belediye mızıkası heyeti yeknesak kırmızı çizgili elbisesiyle Hamidiye marş-ı alisini müteakip Lohengrin’den bir parça çaldılar. Ondan sonra Yüzbaşı T.. Hiddeti ünvanlı komedi başladı. Bu üç perdelik oyunda bir gülmektir devam eyledi. Garibi şurası ki âlemi güldürmekte son derece ihraz-ı muvaffakiyet eden Abdürrezzak Efendi bile locada oyunun tercümesini yanındakilerden dinleyip muttasıl gülüyordu. Bu üç perdelik oyunu Fransa eazım-ı şuarasından Andre Torya [Andrea Doria]’nın manzum bir eseri takip eyledi. (…)

İstanbul Postası yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.