Bu nüshamızın birinci sayfasında müşahede eylediğiniz resim ahiren inşa-yı ati-yi hitam bulup resm-i küşadı icra kılınan Duyun-ı Umumiye-i Osmaniye Varidat-ı Mahsusa İdaresi’nin bina-yı cedididir. (…)

“Rusya’da Andican Şehri Kadısı Hafız Muhammed Atabey”

Tasviriyle tezyin-i sahife eylediğimiz bu zat şark fuzela-yı benamındandır. (…)

Resimlerimiz yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

(…)

Portakal Mikail Paşa’dan Mekteb-i Mülkiye’de 1300 ve 1301 senelerinde iki sene ilm-i usul-i maliye okudum. Üstadım olmak hasebiyle kendine karşı kalben hasıl eylediğim hürmet ve tazime müteaddit muallimlerimiz arasında ancak bir iki tanesine münhasır olan büyük bir hiss-i muhabbet munzam olurdu.

(…)

Portakal Paşa’nın kendine mahsus bir takriri vardı. Kendisi hakikaten natuk adamdı. Türkçeyi pek güzel, kusursuz, şivesi fevkalade düzgün olarak söylerdi. Fransızcası da kusursuzdu. Mektepte haftada iki defa Türkçe takririni dinleyerek meftun-ı natıkası olduğumuz üstad-ı muhteremi bir defa da Beykoz’da mum fabrikasının resm-i küşadında Fransızca irad-ı nutuk ederken görmüştüm. Hakikaten mükemmelen ifade-i meram eyliyordu.[*]

[*] Fransızca nutkun tercümesi dokuzuncu cildimizde münderiçtir.

(…)

[Müteveffa Portakal Mikail Paşa] yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Portakal Paşa gayet müstakim gayet afifti, Osmanlı’nın meftunuydu. Mektepte bize son dersini takrir eylediği zaman verdiği bir nasihat meslek-i müstakim ve namus-perveranesini irae edeceğinden müteveffa-yı müşarünileyhin yâd-ı namı için kemal-i teessürle yazdığım şu makaleyi üstad-ı muhteremimizin son nasihatiyle bitirmek istiyorum. O gün usul-i maliyenin son dersini Paşa’dan dinliyorduk. Fennin hatimesini tahsilden sonra bize şöyle hitap eylemişti:

– Evlatlarım, iki senedir size ilm-i usul-i idare-i maliye tedris eyledim. İnşallah her biriniz birer büyük memur olduğunuz vakit öğrendiklerinizi tatbik eder, memleketimize büyük hizmetler edersiniz. Fakat bu tatbik eyleyeceğiniz kavaid-i fenniyedir, işin cihet-i nazarisi ve maddisidir. Her memura lazım bir de cihet-i ahlaki vardır. Size şurada ahlak ve felsefe dersi verecek değilim. İki kelime ile ihtisar etmiş olmak üzere diyeceğim ki mektepten çıktıktan sonra mesleğiniz namus, tarikiniz istikamet olsun.

Vakıa müteveffa-yı müşarünileyh bu kaideden asla infikak etmemiştir.

[Müteveffa Portakal Mikail Paşa] yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.