Sendika arşivleri - Servet-i Fünun Dergisi

İstanbul Postası

Ahmed İhsan — Tue, 08 Oct 2019 13:55:39 +0000

Ramazan-ı mübarek güzel bir hava ile başladı. Birinci yevm-i sıyamda semanın reng-i kebudisindeki parlaklık sanki bütün çehrelere inikâs etmiş, gönüllere ferahlık vermişti. Vakıa, tam leyal-i yeldaya tesadüf eden bu seneki Ramazan asıl kış ramazanıdır. Kânunuevvel denilince insan gayr-ı ihtiyari içinde bir titremek hisseder, gözünün önüne lapa lapa düşen karları, şurada burada avize gibi asılıp kalmış buzları getirir. Sermaye-i kelam da hemen mangal başı, soba karşısı olur… Olur ama seneler böyle güzeran ederse o tam kışları unutup gideceğiz. Belki de karın nasıl şey olduğunu da hatırdan çıkaracağız. Öyle ya, üçüncü senedir ki İstanbul kış görmüyor. Teşrinisani bahar gibi havalarla, kânunuevvel günlük güneşlik geçiyor. Belki de odun kömür satanların bu halden canı sıkılabilir. Fakat onlara nispeten pek ziyade olan Ramazan esnafı fevkalade memnun oluyor.

(…)

Acaba İstanbul’un ramazan âleminde neler var mı diyorsunuz? Henüz daha iyice gezip dolaşamadım. Zaten malum ya, Ramazan’ın germisi haftasında başlar, yirmi beşine kadar sürer, birinci günler ile sonlar ne kadar olsa biraz gevşektir. Bidayette tebeddül-i itiyadın sersemliği sürer. Zaten kısa olan gündüzün bir kısmı uykuya gittiği için Ramazan’da bütün bir gece hayatı başlıyor. Yemek gece, oturmak gece, sohbet gece, ekseriya işler de gece…

Dün gece iftardan sonra Direklerarası’na çıktım. Gittikçe taammüm eden hava gazı dükkânların, gazinoların çoğunu tenvir ettiği için cadde gündüz gibiydi. Herkeste mütereddidane bir dolaşmak var. Acaba nasıl vakit geçireceğiz, ne yapacağız diye henüz kararsızlık devam eyliyor. Böyle kararsız adımlarla ben de Şehzade Karakolu’ndan ta Vezneciler’in üst başına kadar çıktım. Oraya varmadan dükkânların bir haylisine kurulmuş fonografların genizden çıkma sadasıyla söylenen şarkılar kulağımı tırmalıyordu. El aman bu fonograftan!

(…)

İstanbul Postası yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Postası

Ahmed İhsan — Tue, 08 Oct 2019 14:07:50 +0000

Başka söz, çare-i ticareti hilekârlıkta bulan büyük sermayelilerin şu aralık yaptıkları “sendika” yani inhisar-ı hususi meseleleri varken daha ehemmiyetli zemin-i musahabet olur mu? Fesler sendikalı, lastikler sendikalı, camlar sendikalı, sigortalar, sendikalar… Hele şu lastikler yok mu, fena canımı sıkıyor. Vaktiyle birkaç aylar ayağınızın her türlü meşak ve meşy ve hareketine tahammül eden o sağlam lastiklerin şimdi İstanbul’a hiç getirilmediği yetmiyormuş gibi lastik esnafının sokaklara, şuraya buraya şişe kırıkları attırdıklarını kaviyyen temin eyliyorlar. Ramazan’da gece gezmeleri, önüne bakmadan yürümeyenlerin lastiklerini bile bu şişe kırıklarına kurban etmeye elverişli değil mi? Mesela bugün yirmi beş vermiş, beğendiğiniz neviden lastiği ayağınıza geçirmişsiniz. Ramazan keyfi dalgın dalgın yürüyor, eve geliyorsunuz ki altında uzun bir kesik! Şaka bir taraf, şu aralık sokaklarda ziyade şişe kırıkları görüyoruz. Sahih söylüyorum, bunun lastik esnafı tarafından atıldığını söylüyorlar.

(…)

İstanbul Postası yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Musahabe-i Ticariye

[Ahmed İhsan] — Sat, 12 Oct 2019 00:10:21 +0000

“Büyük ve Küçük Tüccarlar”

Sanayii pek ziyade terakki etmiş olan memleketlerin faaliyet-i iktisadiyelerinde bir hadise nazar-ı dikkate çarpıyor. Bu da bütün faaliyetlerin büyük büyük merkezlerde birleşmesinden ibarettir. Evvelden ayrı ayrı, kendi hesabına çalışan fabrikatörler, memleketin mesai-i hırfet ve sanatı tezayüt ettikçe birbirleriyle ittihat etmeye lüzum görüyorlar. İngiltere’de, Fransa’da, memalik-i müctemiada, Almanya’da hep böyle oluyor. Bu suretle teşekkül eden heyetlere tröst, sendika namları veriliyor. Fakat Almanya’nın erbab-ı sanayi beyninde görülen ittifak memalik-i saireye benzemez. Hatta ismi bile ayrıdır, onlara kartel deniliyor ki iştirak manasını ifade eder.

(…)

Musahabe-i Ticariye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.