Telefot arşivleri - Servet-i Fünun Dergisi

Musahabe-i Fenniye

M. Sadık [Mahmut Sadık] — Fri, 01 Mar 2019 23:28:59 +0000

Bu’d ve mesafe – Terakkiyat-ı medeniye ve mesafenin tesiri – Vesait-i nakliye ve vesait-i muhabere – Telgraf, telefon ve telefot – İhtizazat – Ziya ve elektrik – Uzaktan işitmek ve uzaktan görmek – Da-i sirkat – Mesuliyet-i kanuniye – “Kriptomani”nin [Kleptomania] son derecesi – Verem ve emraz-ı sariye – Doktor (Landozi)nin mütalaası – Mavi, yeşil, sarı, kırmızı “Kitab-ı sıhhat”

Dünyada ne garip haller var! Küre-i arzın muhtelif noktalarında mütemekkin olan muhtelif akvam arasında bazen şayan-ı hayret ne vakalar zuhur ediyor.

Garip ve şayan-ı hayret gördüğümüz bu ahval ve vukuat ihtimal asırlardan beri böylece cereyan edip gidiyordu, fakat biz bihaber idik. Dünyayı karış karış gezen, keşfiyat ve tetkikatte bulunan erbab-ı ceht ve ikdam bize bütün akvamı bütün garibeleriyle tanıttı. Dünyanın her tarafını deresiyle, tepesiyle, sekinesiyle nazarımızda izhar etti. Bir zamanlar havsala-i irfana sığmayacak derecede vâsi görünen küre-i arz şimdi bir mahdudiyet içinde kalmıştır.

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Musahabe-i Fenniye

M. Sadık [Mahmut Sadık] — Fri, 01 Mar 2019 23:38:56 +0000

Bir iki ay akdem Viyana’da bir alet icat olunduğu bu emelin de şu devr-i medeniyette istihsaline çare bulunduğu etrafa işaa edildi. O vakitten şimdiye kadar bu ihtira-ı cedit evrak-ı havadiste, mecami-i fenniyede hayli alkışlarla zikredildi. “Görüşüp konuşmak” derler, uzaktan uzağa konuşmak mümkün görüşmek henüz kabil değildi.

(…)

Telgrafta ve telefonda vasıta-i nakliye “elektrik”tir. Bu seyyal yahut bu hareket-i ihtizaziye bir saniyede dünyayı biddefaat dönüp dolaşacak kadar seridir. Seda ve ziya gibi kuvvetlerde bugün erbab-ı hikmet nezdinde kabul edildiği vecihle bir hareket-i ihtizaziyeden ibarettir.

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Musahabe-i Fenniye

M. Sadık [Mahmut Sadık] — Sat, 02 Mar 2019 00:00:31 +0000

Bazı erbab-ı marifet buradan Bağdat’ı seyre çalışıyor, bir takımı da gözleri önünde bulunan garip halleri tetkik ve izaha gayret ediyor.

Fransa etibbasından biri ahire-i müşahede ettiği bir hastanın ahval-i garibesini encümen-i tıbbiyeye bildirmiş ve “ Kriptomani” [Kleptomania] yani da-i sirkat halet-i maraziye ile bu maraza müptela olanların mesuliyet-i kanuniyesi hakkında mütalaat-ı mühimmede bulunmuştur. Encümen bu mütalaatın ehemmiyetini tasdik ediyor.

(…)

Tababet alemine geçmişken Doktor “Landozi” isminde bir zatın verem hakkında alem-i insaniyete karşı izhar ettiği eseflere, teessürlere iştirak ile tasavvurundan ve umum hükûmetlere ittihazını tavsiye ettiği bir tedbirden bir nebze bahsedelim: Bu zat şu mütalaayı meydana koymuştur:

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.