Gelincik

-Kardeşim Kazım’a-

-16 Teşrinievvel 1316-

[*] “Böğürtlen” manzumesini yazdığım vakit Fransızcadaki minyatür kelimesinin lisanımızda bir mukabilini bularak bu sername-i umumi altında bir silsile-i eşar yazmayı düşünmüştüm. Kelimenin mukabilini bulamadım. Müsaadelerine iğtiraren Sezai Beyefendi’nin küçük mensur hikâyelere verdikleri “Küçük Şeyler” unvanını bu manzumeciklere sername ittihaz ediyorum.

Şiir: Küçük Şeyler [*] yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Asar:                                                                                          Ashab-ı Asar:

İfade-i Mahsusa ve Arz-ı Şükran                                          …

Benimle İshak (Manzum)                                                      Mihrünnisa

Askerlik  – Osmanlılık                                                             Recâizâde M. Ekrem

Hediye-i Sal (Manzum)                                                          Abdülhak Hâmid

Bir Yunan Generalinin Tefekkürat ve Tahayyülatı           Sami Paşazade Sezai

Kırmızı Merkuplar (Manzum)                                              Recâizâde M. Ekrem     

Bir Şiir-i Siyasi                                                                         Mefharî

Vasiyet (Manzum)                                                                   A. Nâdir

Yeni Edebiyat-ı Cedide                                                           Menemenlizade Tahir

Fırtına (Manzum)                                                                    H. Nâzım

Osman                                                                                        Uşşakizade Halit Ziya

Kamere Hitap (Manzum)                                                       İsmâil Safâ

Nakiye Hala                                                                               Ahmed Hikmet

Elhan-ı Şita (Manzum)                                                           Cenab Şahabeddin

Şiir Hakkında                                                                            H. Nâzım

Atadan Avdette (Manzum)                                                     Süleyman Nesip

Say ve İktisat                                                                             Meclis-i Maarif Azasından Hikmet

Osmanlılık’ta Askerlik                                                             Yaveran-ı Hazret-i Şehriyariden Ali Rauf

Makri Köyü ve Müteverrimler                                               Doktor Bafralı Yanko

Buvadamur’da [Boulevard d’amour] (Manzum)               Hüseyin Suat

Şefkat                                                                                          H. Nâzım

Ayşecik (Manzum)                                                                   Siret

Osmanlılar’da Muhabbet-i Vataniye                                    Nejat Ekrem

Yakazat-ı Leyliye                                                                       Cenab Şahabeddin

Milona’dan Geçerken                                                               Rüştü Necdet

Ordu-yı Hümayun’da Bir Şair (Manzum)                            Abdülhak Hâmid

Denizde                                                                                        Mehmed Rauf

Bir Buse-i Masum (Manzum)                                                  H. Nâzım

Topal                                                                                             H. Cahit

Ebedî Bir Gece (Manzum)                                                        H. Nâzım

Eytam-ı Şühedaya                                                                      Cenab Şahabeddin

Hasan’ın Gazası  (Manzum)                                                     Tevfik Fikret

Tarihçe-i Meslek                                                                         Ahmed İhsan

Servet-i Fünûn’un Nüsha-i Mümtazesi yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Muharriri: Ahmed Hikmet 

Evvela tebrik ve teşekkürle başlamak isterim. Tebrikim şunun için ki muharrir sade eserlerinin altına tarih koymak sayesinde kendine birkaç hizmet edebiliyor. Evvela, mesela, haberimiz yokken, öğreniyoruz ki Hikmet Beyefendi altı seneden beri hikâye yazıyorlarmış; malumdur ki bizde roman yeni bir şeydir; fakat hikâye daha yeni, pek yeni bir şeydir. İlk küçük hikâyeyi arıyorum, arıyorum, zannederim Halit Ziya’nın “Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası”yla “Bir Muhtıranın Son Yaprakları”ndan biridir. Ondan sonra “Küçük Şeyler’i” buluyorum, daha sonra Nabizade Nazım Bey’in hikâyeleri geliyor ve daha sonra bir feyezan-ı hikâyat… Evvela gazetelerin tercümeleri: bir zaman, bundan altı yedi sene evvel, bütün yevmi gazetelerde hemen her gün birer hikâye bulunurdu. Bunlar Fransızların o Peti Parisyen [Le Petit Parisien], Peti Jurnal [Le Petit Journal] gibi haftalık musavver mecmualarından tercüme olunuyordu. Mahaza yine malumdur ki tercüme telif değildir. O hâlde henüz küçük hikâye olarak Sezai ve Halit Ziya Beyler gibi bizce muteber muharrirler tarafından açılmış bir çığırda, 1311 tarihinde küçük hikâye yazmak mühim bir şeydir ki işte Hikmet Beyefendiyi bunun için tebrik ediyorum. Tahattur ediyorum, bu hikâyelerden birini, itiraf etmeli ki fena isimli birini, “Tevcih-i Vecih”i, zannederim Hazine-i Fünûn’un ilk nüshalarında okumuştum, yalnız o zaman isim ve teşebbüs aklımda kalmış ki imzasını tahattur etmiyorum, belki imzasız neşrolunmuştur. Hâlbuki bu eserde aynı zamanda yazılmış birkaç hikâye daha var: “Muamma-yı Dil”, “Yeşil Yuva”, bunlar hep 1311’de yazılmıştır. 

(…)

Tetkikat-ı Edebiye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.