Memleketimizde sanayi-i bedianın lüzumu kadar hüsn-i telakki edilip edilmediğine dair bir şey söylemek istemem; çünkü, yukarıda dâhi işaret ettiğim gibi, kendim nefayise pek düşkün olduğumdan herkesi de öyle kıyas eder ve güzelliğin zebun-i tesiri olmayacak bir kalbin vücudunu imkan haricinde görürüm. Mamafih, yalnız gazetenizin terakkisinde görülen adem-i sürat, nefayise rağbetimizin henüz layıkıyla inkişaf edemediğine derece-i kifayede delalet edebilir sanırım. Her şeyde, hususuyla sanayide terakkinin rağbete olan meyil ve ihtiyacı kabil-i inkar mıdır? Bununla beraber Servet-i Fünun’un şu son zamanlarda her vakitkinden ziyade bedayiperverliğe itina ettiğini maatteşekkür müşahede ediyoruz. Osmanlı ressamlarının mahsul-ı maharet ve sanatı olan tasvirlerle müzeyyen milli hikâyeler, tabii şiirler neşrinden ibaret bulunan ve erbabı nazarında pek büyük, pek mühim ve kıymetdar olan bu eser-i terakki cidden şayan-ı tebrik ve teşekkürdür.

Bir musavver ceridenin vazifesi işte budur. Yalnız Frenk gazetelerinden nakl-i tesavir ile bu vazife ifa ve ikmal edilmiş sayılamaz. Erbab-ı hamiyet ceridenizi bütün kendi müessir marifetimizle mal-a-mal görmek, o meşhur irfanı hep yerli mahsulat-ı nefise ile bezenmiş olarak temaşa eylemek ister. Vallah-ül muvaffak. Tanınmış bir adam olmadığım için imzamı koymaya lüzum görmedim. Resimdeki maharet ve iktidarım matlup derecede olsaydı size arz-ı hizmet ederdim, fakat heyhat!

Kadıköy fî 20 Nisan sene 312

Mektup: Servet-i Fünûn İdaresine yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

İşte size birkaç resim ki memalik-i vasia-i şahanenin en uzak bir noktasına mütealik manzaralarını gösteriyor. Bilmem gönderdiklerimden memnun olur musunuz? Fakat ben resimlerimle mektubumu gazetenizde müşahede edersem pek memnun olacağım. Zaten en meserretli zamanım haftada bir defa dest-i iftihara aldığım gazetenizin mütalaasına münhasırdır.

(…)

Van’dan Mektup yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Servet-i Fünûn

Mektubunuzla resimleri kemal-i memnuniyetle aynen derç eyledik. Hakkımızda irae olunan eser-i teveccühe suret-i mahsusada teşekkürler ederiz. Gazetemizi takdiren yazdığınız fıkaratı -mektubunuzu aynen derç etmek arzusuyla- neşr eyliyoruz. İdaremiz bunları bir teşvik-i mültefitane olarak kabul eyliyor. Lütfen irsalini vaat eylediğiniz resimlerle makalata gazetemizin sahifeleri daima küşadedir.

(…)

Van’dan Mektup yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

[Yazar ismi belirtilmemiş]

Pek çok ecnebiler İngiltere’nin Oksford [Oxford] ile Keymbriç [Cambridge] darülfünunlarını tertibatça Avrupa’nın sair darülfünunları gibi zannederler. Avrupa darülfünunları esasen azıcık yekdiğerine müteşabih iseler de bu iki İngiliz darülfünunu tamamıyla başka bir usuldedir. Belki ifadatımı bilgiç ve alafranga beylerden pek çokları istihfaf ederler, lakin ben gerek medreselerimizde gerek bu iki darülfünunda imrar-ı eyyam ettiğimden bila-tereddüt ifade edeyim ki bu iki darülfünun teşkilatça bizim medreselerin tarz-ı kadim tesislerine pek müşabihdir.

(…)

Kadimden beri medaris ve ehl-i medarisimizin selatin-i aliye-i Osmaniye’mizden gördükleri himaye ve niam-ı tergibkâraneyi bu İngiliz kolejleri İngiltere krallarından görmemişlerdir. Buralarını muhakeme ettikçe o himayeleri hüsn-i istimal etmediğimiz sabit oluyor ve kusurumuzun sübutuyla yüzümüz kızarıyor.

Londra’dan Mektup yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Saye-i inayet-vaye-i cenab-ı padişahide bu kere malulin-i gureba için Adana şehrinde inşa ve cülus-ı meymenet-menus-ı hazret-i padişahi ruz-ı firuzunda teyemmünen resm-i küşadı icra kılınan hastanenin resmini posta ile takdim ettim.

Bu hastane mücerred-i velinimet-i meymenetimiz sevgili padişahımız efendimiz hazretlerinin emir ve fermanıyla ve terahhumen ihsan ve inayet buyurdukları akçe ile vücut-pezir olmuştur.

Şu maksad-ı alinin teyessür-i hüsn-i husulü emrinde Adana vali-i alisi Atufetlü Hüseyin Hilmi Bey hazretlerinin ibzal buyurdukları ikdamat ve saadetlü Defterdar ve Mektubî Beyefendiler hazretleriyle inşaat komisyonu heyeti canibinden ibraz olunan asar-ı insaniyet-i şayan-ı takdirat ve teşekkürattır. Resm-i küşatta vali-i müşarunileyh hazretleriyle erkân ve memurin ve müteheyyizan-ı vilayet ve ümera-yı askeriye hazır bulunmuşlardır.

Resimlerimiz yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.