1900 Senesi Paris’te Küşat Edilecek Sergi-i Umumiye Ait Mebani-i Fevkaladeden Olmak Üzere yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

(…)

Mütenevvia: Paris 1900 Sergisinde yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

1855 sene-i miladiyesindedir ki Paris’te ilk defa olarak beynelmilel umumi bir sergi tertip ve küşat edilmiştir; bundan evvel de birtakım sergiler açılmışsa da zikre değecek kadar ehemmiyetleri yoktur. Asr-ı ahirin son nısfı zarfında her on bir senede bir açılan sergilerin mebdei işte bu bin sekiz yüz elli beş sergisidir. Hükûmet tarafından neşredilen bir emirname mucibince resm-i küşat Mayıs iptidasında icra olunacak ve sergi beş ay devam edecekti. Sonra ikinci bir emirname ile sergiye bir de sanayi-i bedia kısmının ilavesi kararlaştırıldı. O zamana kadar ekspozisyonlar yalnız ziraat ve sanayi-i adiye mahsulatına hasrediliyordu; bu karar Fransızların hissiyat-ı bedayi-perestanelerini okşadı, memnun oldular.

Serginin küşadına daha iki sene vardı. 1853 Kânunuevvel’inin yirmi dördünde Prens Napolyon’un taht-ı riyasetinde otuz sekiz azadan mürekkep bir komisyon teşekkül ederek muamelat-ı inşaiye vesaire ile iştigale başladı. Komisyon iki kısma ayrılıyordu: bir kısmı ziraat ve sanayi-i adiye ile, ikincisi sanayi-i bedia ile iştigal edecekti. Şirketin şuabatı şunlardı:

Birinci şube: 1- Mevad-ı iptidaiyeye müteallik sanayi;

2- Makineler;

3- Hikmet ve kimya ile münasebeti olan sanatlar;

4- Hidemat-ı ilmiye;

5- Mevad-ı madeniye;

6- Mensucat;

7- Esas-ı beytiye, modalar, tabaat ve musiki.

İkinci Şube: 1- Resim, hakkâklık ve litografya;

2- Heykeltıraşlık ve madalyacılık;

3- Mimarlık.

(…)

Mübahis-i Mütenevvia yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Bin Dokuz Yüz Sergisi’nde Ziraat Dairesi yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Sergi her kavmin tarih-i medeniyete sebk eden hisse-i hidematını ayrı ayrı daireler, güzel güzel köşkler içinde enzar-ı dünyaya vaz ediyordu. Bundan, bütün akvam arasında meşru bir arzu-yı müsabaka tevellüt etmişti. Herkes memleketinin müessir-i irfan ve kemalatını, kıymetini hakkıyla takdir edebilecek bir intizam ve mükemmeliyet içinde arz etmeye çalışıyordu. Serginin hazırlık zamanları büyük bir velvele arasında geçti. Sergiye tahsis edilen mahallerde her gün bir bina yükseliyor, her yerde bir bedia vücuda geliyor; her millet tekmil kabiliyetiyle bu meydan-ı irfana bir numune çıkarmaya, hem de güzel bir hâlde çıkarmaya uğraşıyordu. Nihayet hazırlıklar bitti, sergi açıldı, vaktinde yetişemeyenler de ikmal edildi. O vakit bütün enzar-ı dikkat, mazi-i beşeri bir noktaya toplayan, tarik-i medeniyette kat ettiğimiz mesafeyi ölçebilmeye hizmet eden bu sergiye initaf eyledi. Bittabi her kavim bir hususta kendisine rakip addettiği milletin sanayiine, ticaretine, ziraatına merak ediyor, iptida bunları anlamak istiyordu.

(…)

1900 Sergisi’nde Alman Şubesi yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

İşte Fransızlar da böyle bir his sevkiyle en ziyade Alman şubesine merak ettiler. Şubeyi uzun uzun tetkik eylediler. Nihayet bütün o gurur-ı millî hissine galabe çalarak itirafa mecbur kaldılar ki heyet-i umumiye itibariyle 1900 Sergisi’nin, beynelmilel bu büyük müsabaka-ı medeniyetin asıl galipleri Almanlar oldular.

(…)

1900 Sergisi’nde Alman Şubesi yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.