[*] Servet-i Fünun karilerine bir hizmet-i mahsusa olmak üzere “Alman Edebiyat-ı Hazırası”  hakkında bir fikir vermeye ve bu fikri vermek için arada sırada Almancadan manzum veya mensur bazı asar nakletmeye karar verdik. Tercümelerin mümkün olduğu kadar asıllarına muvafık olmasına dikkat edeceğiz.

Karlar Altında yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Esalib-i Milel

Terakkiyat-i fikriyenin tabi olduğu kavanin-i tabiiyeye dair taharriyat-i felsefiyede bulunanlardan birisi demişti ki: “Her milletin terakkiyat-ı edebiyesi umur-ı sairedeki terakkiyatı ile mütenasiptir. Vehle-i ulada bir hakikate benzeyen şu kulluk ne kadar muğfel, hakikate -bütün bütün münafi değilse bile- ne kadar az mümas olduğunu anlamak için Alman Tarih-i Edebiyatı’nı gözden geçirmek kâfidir: Filhakika on ikinci asırda gelen Papaz Lamperhet’in [Lamperhen] manzumat-ı tarihiyesiyle gözünü açan Alman Edebiyatı on sekizinci asra kadar aheste aheste terakki ederek Göte [Goethe] ve Şiller [Friedrich Schiller] zamanında son haddine baliğ olmuş, on dokuzuncu asırda Henrih Hayene’nin [Henrich Haine] deha-yı şairanesi sayesinde başka bir kıyafet almış, fakat bu kıyafet Alman Edebiyatı’nın Şiller’den sonra başlayan tedennisine mani olamamıştır; hâlbuki Almanya’nın hususat-ı sairedeki terakkiyatı  -Rus Edebiyatı’na makûsen- ancak on sekizinci asrın nısf-ı ahirinde ve daha doğrusu on dokuzuncu asırda müyesser olmuştur. (…)

Tetebbuat-ı Edebiye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Tetebbuat-ı Edebiye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

[278. nüshadan mabad]

Eski Dost yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

[278. nüshadan mabad]

Eski Dost yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Taklit edebiyatın en mebzul bir membaı olduğu gibi en büyük beliyyelerinden de biridir. Bazı duhat icat veya keşfe muvaffak olurlar, sonra iktidarca binnisbe dûn birtakım zevat bu enafis-i asarı nazarlarından asla dûr tutmayarak onlara benzer şeyler yazarlar. Bunlar mahsul-ı taklit olmamakla beraber evvelki asar-ı nefise mevcut olmasaydı şüphe yok ki meydana gelmezdi. Sonra taklit derece derece tezayüde başlayarak nihayet intihalde karar bulur. Böyle önlerinde numune bulundurmayan üstatlar pek azdır. Hatta ezmine-i kadimede zuhur edenler bile kendilerinden evvel mevcut, el-yevm nam ve şanları meçhul bazı şairlerin fikirlerini mass ile onları unutturmuşlardır.

(…)

Taklit yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

On dokuzuncu asır her şeyi tecdit etti. Evvel-be-evvel geçen üç asır zarfında meşru bir taklit gibi nazar olunan hâlâtı intihal olmakla itham etti. Sonra Yunan, Roma asar-ı atikasından başka membalara müracaat eyledi. İngiltere, Almanya, İspanya on sekizinci asra kadar taklit tesirinden en az zarar görmüştü. İşte bu memleketlerin daha yeni ve daha zati olan edebiyatlarına vukuf peyda olundu. Şatobiryan [François René de Chateaubriand] Milton’dan [John Milton] iktisab-ı kuvvet etti ve Homer’in [Homeros], Virjil’in [Vergilius] taht-ı nüfuzunda kalmak, Taes’ten [Thyestes] vesaireden istiarelerde bulunmak ile beraber kendisine yeni ve kavi bir lisan peyda edebilmeye muvaffak oldu. Madam dö Stael [Madame de Staël] Alman muntakıdlarından, Victor Hugo Dante’den, Romansero’dan, Kalderon’dan [Calderon de la Barca], Şekspir’den [Shakespeare]; Muse [Musset] Lord Bayrın’dan [Lord Byron] talim-i usul etti. Fakat böyle kendilerine bazı ecdad tanımakla beraber bu zatlar ne kadar şahsi kalmışlar, kendiliklerini muhafaza etmişlerdir. Sonra bunların model ittihaz edilmeleri sırası geldi. Fakat usullerini aynı aynına taklit edenler yaşayacak bir eser meydana çıkaramadıkları halde Teofil Gotye [Théophile Gautier], Barbiye [Henri Auguste Barbier], Bodler [Baudelaire] şahsiyetlerini muhafazaya muktedir olmuşlardır. İşte taklit bu suretle olursa müsmir olur, payidar olacak asar meydana getirir.

– Biz de bu itikaddayız!

20 Teşrinievvel 1313

Taklit yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.