Raskin vefat edeli üç ay kadar oluyor; Teneysın’ın [Alfred Tennyson] vefatından beri İngiliz edebiyatı bu kadar azim bir zıyaa düçar olmamıştı. On dokuzuncu asırda İngiliz âlem-i sanatında hükümran olan meşahir arasında Raskin en büyüklerdendi. Kendisi sanayi-i nefise münekkit ve vaiziydi; fakat tenkidini havza-i sanatından çıkarıp fen ve felsefeye kadar tevsi etmiş, sanayi-i nefise ile fünun-ı hazıranın aynı şeyler olduğunu iddia ve ispata kadar varmış ve hikmet-i bedayi bahsinde halkın zevkini son derece-i tekâmüle isal etmek gibi bir muvaffakiyete nail olmuştu.

On dokuzuncu asrın terakkiyat-ı fenniyesine pek çok hizmetleri sebk eden ve hemen aynı zamanda âlem-i ilm ve sanata dâhil olan Darvin [Charles Darwin], Huksley [Thomas Henry Huxley], Karlayl [Thomas Carlyle], gibi hükemadan yalnız Raskin kalmıştı, o da gitti. Şimdi Spensır [Herbert Spencer] var ki geçen nisanda sekseninci sene-i veladeti için şenlikler yapılmıştı. Bu da son on sene zarfında Raskin’in sürdüğü ömür gibi inziva içinde imrar-ı hayat etmektedir. Seksen bir yaşında ölen Raskin refika-yı sairesinden fazla yaşadıktan maada onlardan daha bahtiyar olmuş, hayatında efkâr ve nazariyatının efal ve ameliyata tatbik edildiğini, birçok kişilerin bunlarla amil olduklarını ve istifade ettiklerini görmüştür.

Raskin resim ve mimarlık sanatlarında kavi ve elan payidar bir tesir icra etmiştir. Muhtacin için Raskin kadar kalpten beyan-ı müdafaa eden hiç kimse görülmemiştir. Bu sebeple bu sınıf halk arasında gayet büyük bir nüfuza, pek ziyade hürmet ve muhabbete mazhar olmuştu. Seksen bir senelik hayatının en büyük kısmını türlü mezahim içinde hayat-ı beşeri yakıp kavuran alam ve afatı tehvin ve teskin için sarf etmiştir.

(…)

Resimlerimiz yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

İki hafta evveli “Kara Humma hastalığının tezayidi  -ve- suyun ehemmiyeti” serlevhası altında küçük bir makale yazarak emraz-ı sariyenin sirayetinde suların en mühim bir vasıta olduğunu göstermiş ve her yerde olduğu gibi memleketimizde de bu mesele-i mutena-behaya lüzumu derecesinde ehemmiyet verilmekle bir mucib-i irade-i merahim-ade-i hazret-i şehriyarî Kâğıthane civarındaki menabi-i safiye ve müteaddideden toplanacak miyah-ı lezizenin kemal-i nezafet ve mahfuziyet dairesinde şehrimize isale edileceğini yazmıştık.

(…)

Resimlerimiz yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Suyun ne derece mühlik-i emraza yataklık ettiğini ve sirayetine ne kadar hizmet ve vesatette bulunduğu derk eylemek için bir damlasını hurdebin altına koyarak muayene etmek kifayet eder. Bu muayenede neler görülmüyor acaba? Fotografilerini derc ettiğimiz acibü’-l eşkâl uzviyat-ı hayvaniye ve nebatiyeden tutunuz da korkunç manzaralı sivrisineğin yavrusuna, “dafina polkis” namındaki haşereye kadar her şey mevcut. Asar-ı nebatiyeyi havi bir çukurdan bir damla su alıp hurdebin tahtındaki levhaya konulacak olsa bu âlem-i hurdebinî içinde kıvırcık ipliğin binde biri kadar ince solucanlar ve bunlara nispeten bir fil, bir gergedan olabilecek derecede hayvanat mevcuttur. Bu damla bir umman: Derununda birçok hayvanat seyir ve sebahat ediyor. Bu bir âlem: İçinde binlerce mahlukat yaşıyor.

Lakin menazır-ı garbiye ve eşkâl-i acibesiyle beraber bu uzviyat ve mahlukatın bize mazarratı yoktur. Sularda en muzır ve en ziyade mühlik-i mahlukat basillerdir. Şu hâlde tehlike bunların sadeliği ve küçüklüğü ile mütenasiben tezayüt eylemektedir. Bine münkasim bir milimetrenin iki üç kısmı tulunde ve küçük hat şeklinde kara humma ve kolera basilleri, ya ayrı ayrı yahut tespih tanesi gibi dizilmiş küçük yuvarlak mikroplar suyu bir zehir hâline getirmektedir. Bunlardan tevakki için ittihaz olunacak tedabiri geçen haftaki makalemizde söylemiştik.

Resimlerimiz yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Vebalı Bir Hıyarcıktan Alınmış Usare: Veba Basilleri (Üstte Sağda) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Jelöz Üzerinde Üretilmiş Basiller (Üstte Solda) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Et Suyunda Üretilmiş Veba Basilleri (Altta Solda) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

(…)

-Mabadı var-

Makale-i Sıhhiye: Veba – Taun yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.