Mikropların keşfi üzerine hıfzıssıhhat ilmi belki doğrudan doğruya tababetten ziyade vüsat bulmuş ve kavaid-i sıhhiye esasından değişmiştir. Bundan yirmi beş sene evvel emrazdan vücudu sıyanet için müracaat olunan vesait bugün derece-i kafiyede değildir. Hatta nezaret ve taharatte şimdi başka nokta-i nazardan görülmekte bulunmuştur. Emrazın sirayeti belki bin sene evvelden beri malumdu. Karantinaların tesisi pek kadim olması bunu müeyyettir. Beşeriyet tesir-i marazı ve bunun sirayetini anlamıştır. Fakat sirayetini men için tevsil olunan tedabir matlup derecede müessir olamamıştır. Emraz-ı sariyeden biri bir mahalde zuhur ederse tababet tedavisinden aciz kaldığından ahali meyus oluyorlar ve marazın şiddetinden kaçmak isteyip böylece maraz-ı sariyi etrafa yayıyorlardı.

Uhuvvet-i Beşeriye ve Mikroplar yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Mikropların uhuvvet-i beşeriyeye hizmetini iddia edenlerden biri olan Amerikalı doktor Usun[?] 1896 senesi New York’ta zuhura gelmiş olan kolerayı misal olarak irae ediyor. (…)

Velhasıl erbab-ı zaruret ve ihtiyaca muavenetin ne derece elzem olduğunu birçok emraz-ı müthişenin müvelllidi olmaları sebebiyle insanları ürkütmüş olan mikroplar fennen ispat etmişlerdir.

Bir fakir komşuya muavenet insana yalnız bir safa-yı vicdanî hissettirmekle kalmayacak. Belki sıhhat ve afiyetini muhafaza için bu muavenet-i insaniyetkârane bir tedbir yerine de geçecek, şu takdirde verilen sadakanın başa gelecek kazayı def etmesi ve insanı emraz ve ilelden vikaye eylemesi fennen de musaddak değil midir?

Uhuvvet-i Beşeriye ve Mikroplar yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

[İmza: Diran Çırakyan]

Saltanat-ı Seniyyenin Venedik Sıhhiye Kongresi Murahhası ve Umum Karantinalar Müfettişi Atufetlü Koçoni Efendi Hazretleri yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

2: Memurin Dairesi –

3: Su Makinesi –

4: Tuğla Fabrikası –

5: Adanın Bir Manzarası”

[İmza: Diran Çırakyan]

Bahr-i Ahmer’de Kamran Tahaffuzhanesine Ait Menazır yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Hint’te Şüpheli Hastaların Suret-i Tefridi (Üstte) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Hindiçin’de Veba (Altta) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.