Merhum Cevat Paşa yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Şiir: Gözlerine Dair yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Bir Hicran yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

[İlan] yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Bir Tesadüf yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Beşinci Ordu-yı Hümayun Müşiriyet Vekâletine Tayin Buyurulan Ferik Saadetlü Hakkı Paşa Hazretleri yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Sinop’ta Seyyid Bilal Cami-i Şerif ve Türbesi (Üstte) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

İnebolu’nun Deniz Tarafından Manzara-ı Umumiyesi (Altta) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Bin Dokuz Yüz Sergisi’nde Ziraat Dairesi yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Şimdiki Prusya’nın Suret-i Teşekkülü [*]

[*] La formation de la Prusse contemporaine, par Godefroy Cavaignac.

1807 senesinden 1813 senesine kadar Prusya’da vücuda gelen tahavvülat Almanya’da bütün bir edebiyat tevlit etmiş, kütüphaneler doldurmuştur. 1806 ve 1807’de bu memleketin düçar olduğu darbe pek ağırdı; bunu müteakiben orada vukua getirilen ıslahat şayan-ı hayret bir derecede vasi ve metindir. Muharebeden mütevellit olan buhran devresinde şimdiki Prusya’nın menabini, kuvvet ve kudretinin esrarını müverrihîn pek ziyade tetkik ettiler.

(…)

Ve ahiren Mösyö Herman Hufer [Hermann Hüffer] ezmine-i ahirenin bütün mesalih ve vakayi-i azimesini deraguş ile her biri hakkında en nafiz, en doğru malumatı vermeye muvaffak oldu. Müellif bu eserinde itidal-i tenkidiyle, zarafet-i fikriyesiyle, üslub-ı ifadesinin sadeliğiyle büyük takdirlere mazhar olmuştur. Bu kitapların hiçbiri Fransız lisanına yahut elsine-i saireye mütercem değildir.

(…)

Hayat ve Kitaplar yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Kaveynak’ın [Jacques Marie Eugène Godefroy Cavaignac] kitabının birinci baplarında Gizö [Thierry Guizot] ve Tökvil’in [Alexis de Tocqville] istihraç, Fostel dö Kolanj’ın [Fustel de Coulanges] tevsi ettiği şu fikr-i esasiyi takip etmiştir: “Tarih vakayi-i içtimaiyenin fennidir.” On beşinci asra kadar bütün garbi Avrupa’da olduğu gibi arazi ve mezra Prusya’da hatta on sekizinci asırda bile, hayat-ı içtimaiyenin en kuvvetli bir uzvudur. Fostel’in kurun-ı vustadan bahsederken: “O zamanlar her şey arzdan münbais ve ona merbuttu.” sözü Prusya hükûmetine de tatbik edilebilir; arazi ve emlak Prusya’nın mihver-i teşekkülatıdır.

(…)

Hayat ve Kitaplar yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Kavenyak’ın bu suret-i takdiri şayan-ı dikkattir; diyor ki: Hardenberg [Karl August von Hardenberg] Fransa tahavvülat-ı cedide-i siyasiyesinin nüfuz ve tesirini Alman milleti üzerinde tecessüm ettiriyor. Almanların zehabı hilafında Prusya hükûmeti teşkilat ve tensikatını teferruat-ı ahiresine varıncaya kadar itmam ve ikmal edebilecek ancak merkeziyet-i idare olduğu hâlde Eştayn’ın etrafını kuşatan Prusya müceddidini bunu asla düşünmemişlerdi. Onların hepsi nazarlarını İngiliz modalarına doğru tevcih etmişlerdi.

(…)

Hayat ve Kitaplar yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Mühre-i Musiki-şinasandan Mösyö Pol Lange [Paul Lange] yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Görülüyor ki Almanya ittihadı münhasıran dâhili bir tevessü ve inkişaf, daimi ve bati bir terakki ile vücut-pezir olmuştur. Almanya hariçten de birçok efkâr-ı siyasiye aldı; fakat bunları kendi mizacına, hâl ve zamana, muhite göre tebdil ve tadil ederek mal etti. Sonra altmış sene müddetle layenkatı terbiye-i fikriyesine, tanzimat-ı idaresine çalıştı. Bu baptaki tarz-ı mesaisini, ittihaz ettiği tedabiri, kabul eylediği kavaid-i esasiyeyi devir ve diraz anlatmaya sayfalarımız müsait değildir. Arzu edenler Mösyö Kavenyak’ın mevzubahis ettiğimiz eserine müracaatla tafsilat-ı lazımeye dest-res olabilirler. Zaten “Hayat ve Kitaplar” serlevhalı makalatımızda takip ettiğimiz maksat bu gibi asar-ı nefiseyi kariin-i Osmaniyeye tanıtmak ve bu suretle terbiye-i fikriyelerine naçiz bir rehberlikte bulunmaktır.

(…)

-İstanbul: 4 Ağustos 1316-

Hayat ve Kitaplar yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Resimler esasen pek mükemmel ve müntehab-ı elvan-ı bediadan olduğu hâlde Fikret Bey’in şiirleriyle bir kat daha kesb-i revnak ettiğinden heyet-i mecmuasında meşhut olan letafet panoramamıza büyük bir kıymet temin etmektedir. Bununla beraber iki kuruş raddesinde cüzi bir bedel ile idarehanemizde tevzi ediyoruz. Panoramamızı bilcümle nefais-perestana tavsiye eyleriz; taşra için 100 paradır.

Servet-i Fünûn’un Sanayi-i Nefise Panoraması yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.