İhtar-ı Mahsus yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

(…)

Soğuktan, soğukluktan kurtulmak için biraz sıcak bahislere geçelim mi diyorsunuz? Beyoğlu’nun, Galata’nın karnavalı geldi, balolar, ebvab-ı raks ve sefayı küşat eyledi. Şu kapıların birinden içeri girerseniz hariçteki şiddet-i sermaya mukabil, dâhilin asap gevşetici harareti, oradaki meclubin-i zevk ve sefanın ispirto yadigarı ateş-i neşvesini görürsünüz.

(…)

Bu günlerde nefais-i asar rağbetkârlarını memnun eyleyecek bir haber vardır ki o da musikişinas Haydar Beyefendi’nin yeni bir operet bestelemiş olması havadisidir. Ara sıra Beyoğlu sahnelerinde arz-ı endam ve eşkal eden operet ve opera kumpanyalarını bizim İstanbul yakası sanatkârlarının birkaç defalar taklit eylediğini gördük, bu taklit hayli eskiden başlamıştır, mesela Bel Elen [Belle Helene] operetini İstanbul tiyatrolarında seyredenler ilk zaman temaşalarından beri size hayli seneler sayabilirler, şu meyanda en yakın olarak müşahade edileni “Karmen [Carmen]”dir, en muvaffakiyet göreni de “Pembe Kız” addolunuyor ki birisi derme çatma aktörlerin nağmesiz ahenksiz hüner-füruşluğu ile daha ilk defasında mahkum-ı metrukiyet olmuştur, ikincisi “Pembe Kız” ise gördüğü rağbetin suistimale uğramasıyla şeref ve ciddiyetini kaybetmiştir.

(…)

İstanbul Postası yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

(…)

İstanbul Postası yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Nazım’ın asar-ı fenniyesi asar-ı edebiyesinden daha vasi idi. Ne çare ki başladığı iki eser-i mühimi ikmal etmeye bile felek müsaade vermedi. (…)

Nabizade Nazım ve Zehra’sı yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Zehra’nın kıymet-i edebiyesini şimdiden takdire ne lüzum var! Bu takdiri kadirşinasana bırakalım. Resmini bu nüshada gördükleri müellifinin ruhuna rahmet okutmaya vesile oluyoruz. Bu da cerihadar kalbimiz için bir tesellidir!

Nabizade Nazım ve Zehra’sı yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

İslamiyet’in en büyüklerinden biri kâğıt üzerinde olmayan her ilmin zayi olacağı düstur-ı hikmetini vaz ederek bütün tetkikat ve malumat-ı beşeriyenin sebt ve kaydı lüzumunu irae eylediği gibi ilim ve marifetin gayet kıymetdar bir mahfazası demek olan kitabın ve bu kitabı teşkil eden evrakın kadir ve kıymetini bilater etmiştir.

Kâğıt bizce mübarektir. Hatta nezd-i İslamiyet’te şimdilerde memba-ı ilim ve marifet görülen Avrupa’nın kâğıdı kâğıdın kadir ve kıymetiyle ve şerefiyle gayrı mütenasip bir surette mesela paket sarmakta istimal etmesini ve olur olmaz murdar yerlere atmasını müstehcen görürüz. Ulemamızdan bazı zevat sokak ortasında ve umumun pamal-ı müsamahası olacak bir yerde atılmış kalmış olan kâğıt pareleri –zerre kadar bir şeyn addetmek üzere değil belki sevap görerek– eğilirler toplarlar, ayak basılmayacak bir kenara koyarlar. Velhasıl sebeb-i hayatımız olan ihsan-ı hüda bulunan akvat-ı yevmiyemizin nişaneleri yani ekmek kırpıntıları bizce nasıl şayeste-i tevkir ise kâğıt parçaları da öylece şayan-ı ihtiramdır kâğıt en mübarek eşyadan maduttur. Kâğıt bildiğimiz beyaz ve mücella ve muntazam surette ezmine-i atikadan beri malum olmayıp terakkiyat-ı medeniye mahsuludur. Pek kadimde Mısır’da neşvünema bulan bir nevi nebatın evrakı kurutularak ve terbiye edilerek bunların üzerine yazı yazılırdı. Bilahare hayvan derileri bunun yerine kaim oldu. Tirşe denilen bu deri kâğıtlar elan bazı hususatta müstemil ve ez-an-cümle büyük mektep diplomaları böyle tirşe üzerine matbu ve muharrerdir.

Bilahere paçavradan kâğıt imali usülü keşf olunup terakkiyat-ı medeniyenin lüzum gösterdiği malzeme-i tecrübe ihtiyaca kâfi bir raddede tasnie başlanıldı. Kâğıdın icadı Çinlilere matuftur. Bugün Çin’de ve Japonya’da kâğıt Avrupa’dan ziyade sarf edilmekte olduğu ve yalnız vasıta-ı tahrir olarak kullanılmayıp sair ihtiyacatta da kâğıttan istifade edildiği malumdur. (…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

“Tahran’da Devlet-i Aliye-i Osmaniye Sefarethanesi”

Saltanat-ı seniyye-i Osmaniye’nin düvel-i ecnebiye payitahtlarında kâin sefarethanelerinin ve memurin-i kiramın menazır ve tesavirini birer birer elde ederek pişgâh-ı karin-i kirama vazetmeyi arzu eyledik. Bu arzumuzun icrası tabii olarak süfera-yı kiram huzeratının muavenat-ı mahsusa-i maarifperverilerine vabeste olduğu cihetle bu bapta Servet-i Fünûn lazım gelen müracaatları icra etmişti. Müracaat-ı vakıamız semeresi olmak üzere üç dört meşhur şehirde kâin Osmanlı sefarethaneleriyle memurin-i kiramın resim ve tasviri dest-i iftiharımıza vasıl oldu, derhâl destgâh-ı hakka verdik, bunlardan Tahran’da kâin sefaret-i Osmaniye’nin iki manzarasını işbu nüshamıza derç eyleyerek destres oldukça sahife-i tasvir ve iftihara almak istediğimiz “Sefarat-ı Osmaniye” tesaviri külliyatına mübaşeret etmiş oluyoruz. (…)

“Büyük Kuyruklu Bir Koyun”

Her kaidenin bir istisnası olduğu gibi uzviyet-i hayvaniye de bile teşkilat-ı tabiiye bazen istisnalar göstermekte bulunmuştur. Silsile-i hayvanatta ara sıra cins ve nevinden ve şekl-i tabiiden hariç garibeler tesadüf olunur. Bu nüshamızda resmi münderiç olan koyun bir garibe addolunamasa bile taşıyamayacağı derecede cesim ve ağır olan kuyruğu şayan-ı hayrettir. Anadolu’da ve vüsta-yı Asya’da Karaman ve bu cinse mensup koyunlarda pek büyük kuyruklar nadiren görülmektedir. (…)

Resimlerimiz yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Vermek dilemiş mevki-i şayan perestiş

Bir reng-i behişti.

Göl sahilin aksiyle nümayişgeh-ı cennet;

Sari bu yeşil gölgeliğe bir mütevahhiş

Aheng-i behişti!

Bir levh-i muhabbet bu ki fevkinde hayalin:

Maşuka.. o bir gonca-i nev-hande-i ziba,

Âşık ona hem-hâl;

Cünbüş-geh-i safiyeti amal-i visalin;

Zevrakçe, o bir neşeli gehvare-i sevda,

Bir lane-i cevval.

Sevda… Bu ne halettir İlahi ne sefadır!…

Bir nazare-i hayran ile bir çehre-i sakin

Karşımda dururken,

Dersem n’ola: eşcar bile mest-i hevadır,

Bir hisse alırlar şu iki ruh-ı rakikin

Şevk u şegafından!

Sanayi-i Nefise’den Tablo: Hayran yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Amerika-yı cenubî hükûmetlerinden Venezuela hükûmetinin tahdit-i hududî meselesinden dolayı İngiltere ile Amerika hükûmeti arasında bir ihtilaf zuhura gelmiş olduğu ve bu ihtilaf bir aralık İngiltere ile Amerika arasında harbi intaç edecek kadar kesb-i şiddet eylediği ve mühim bir mesele-i siyasiye tahaddüs ettiği havadis kısmımızda okunmuştur.

Venezuela hükûmeti Amerika’nın yeni teşekkül etmiş hükûmetlerinden olup arazisi İngiltere’nin Guyan [Guyana] müstemlekatıyla hemhudut olup şimdiye kadar bu hudut suret-i katiyede tahdit edilememişti. Fakat hâlî arazisinin layıkıyla tahdit ve tayin edilmesi şimdiye kadar böyle bir ihtilafa sebebiyet vermemişti. Hudut civarında yakında altın madenleri keşfedilmesi üzerine bu madenlerin bulunduğu arazi Guyan kıtasına mı yahut Venezuela arazisine mi mülhak olduğu hakkında muaraza zuhur etmekle ve Guyan zabıtası efradından Venezuela hududunu geçenlere karşı Venezuela hükûmeti tarafından hapis gibi bed-muamele reva görülmekle ve İngiltere’nin talep eylediği tazminatın itasından Venezuela istinkâf eylemekle ihtilaf zuhura gelmiştir.  (…)

Makale-i Siyasiye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Kurt Avı 11

Avcılıktan yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Avcılıktan yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Merhumun Metrukat-ı Kalemiyesinden

Servet-i Fünûn’un Romanı: Zehra yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.