[İmza: Diran Çırakyan]

Hüdavendigâr Valisi Devletlü Münir Paşa Hazretleri yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Nakimof Vapurunda – 24 Teşrinievvel, Gece

Hiddetim son derecede… Herifin horlamasından kurtulmak için yatağımdan fırladım, pantolonu ayağıma çekip soluğu güvertede aldım. Dışarısı serin, ben ise kamaranın sıcağına inzimam eden hararet-i hiddet ile adeta terlemişim; tekrar salona indim. Meydanda kimseler yok, saat altıyı geçmiş, hava gayet sakin, vapur makinenin şamatat-ı muttaridesi ve bir sükûnet-i muzlime içinde rakit denizde yol alıp gidiyor; fakat şu letafet-i seyir ve hareketten istifade kabil mi? Kamarada karşıma tesadüf eden karyoladaki kırmızı çehreli, iri karınlı senyör durmuyor, muttasıl horluyor! Sanki makinelerin sedasıyla rekabete çıkmış ama horlama gürültüsünde makinenin şamatat-ı ahenktarı yok, muhtelif perdelerden bir takım savtlar çıkarıyor, iri karnı ise siyah sık sakalına kadar çektiği -simasının esmer rengiyle bir zıddiyet teşkil eden- gayet beyaz ince yorganı bir hareket-i muntazama ile kaldırıp indiriyor. Tavanda yanan elektrik lambası şu manzaranın teferruat-ı sıklet-averini sanki daha iyi göstermeye çalışıyor.

(…)

Suriye’de Bir Cevelan yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Divan-ı Muhasebat Reisi Devletlü Tevfik Paşa Hazretleri yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Müstezatlarımız

Musahabe-i Edebiye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Kamaran Adası Komiser-i Tabibi Miralay Şakir İbrahim Bey (Altta) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Bu kere defa-i saniye olarak Hüdavendigâr vilayeti valiliğine tayin buyurulan devletlü Münir Paşa Hazretleri eazım-ı vüzera-yı saltanat-ı seniyyedendir. Münir Paşa Hazretleri bidayeten Rüsumat İdaresi hidematında bulunarak cemiyet-i rüsumiyenin hin-i teşekkülünde azalığını ifa etmişler, daha sonra Maliye Nezaret-i Celilesi Aşar Emanetine tayin kılınmışlar, oradan dahi uhde-i kifayetlerine Maliye Nezaret-i Celilesi ihsan buyrularak Maliye ve bade Dahiliye Nezaretlerini on sene müddet ifa ettikten sonra 1307 senesinde ilk defa olarak Hüdavendigâr vilayeti valiliğine tayin buyrulmuşlar ve bu sene infisal etmişlerdi. (…)

Resimlerimiz yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Divan-ı Muhasebat riyaseti meşahir-i vüzera-yı saltanat-ı seniyyeden riyazi-i şehir-i nafia nazır-ı sabıkı devletlü Tevfik Paşa hazretlerine tavzif buyrulduğu gazetemizin tevcihat kısmında ilan kılınmıştı. Tevfik Paşa hazretleri bid-defaat saltanat-ı seniyyenin umur-ı hariciye ve dâhiliyesine ait mühim memuriyetlerde bulunduktan sonra ahiren Maliye ve Nafia Nezaretlerini dahi ihraz eylemişlerdi. Divan-ı Muhasebat riyaseti ile kendilerine umur-ı hesabiyenin tetkik ve teftiş hususunda ba-irade-i seniyye-i cenab-ı mülukâne mezuniyet-i vasia ita buyrulmuştur.

“İhvan-ı Dinimizden Grenier”

Fransa’nın Franş Konte [Franche-Comté] eyaleti dâhilinde Pontarliye [Pontarlier] kasabası ahalisinden olup şeref-i İslam ile müşerref bulunan Doktor Filip Greniye [Philippe Grenier] hakkında gazetemizin evvelki hafta nüshası kısm-ı siyasisinde tafsilat-ı lazıme vermiştik.

Bu hafta gelen Fransız gazeteleri Doktor Greniye’nin resmini havi idiler. Yılbaşı yortularından sonra küşat olunan parlamentoya Doktor Greniye’nin kıyafet-i Arabiyesiyle nasıl dâhil olduğunu dahi hikâye eyliyorlardı.

Doktor Greniye’nin en güzel resmini La Revü Ansiklopedik [La Revue Encyclopédique] ile İllüstrasyon [Illustration] neşretmişti. İllüstrasyon’daki tasviri Servet-i Fünûn’a nakl eyliyoruz.

(…)

“Doktor Şakir Bey”

Bu defa Hindistan’da zuhur-ı nüma-yı dehşet olan veba illetine karşı, saye-i inayet-vaye-i cenab-ı şehriyaride ittihaz kılınan tedabir-i tahaffuziye-i cümlesinden olarak Kamaran Adası’na “Komiser-i Tıbbi” sıfatıyla memur edilip şehrimizden hareket etmek üzere bulunan Haydarpaşa Hastanesi etibbasından Miralay İzzetlü Elhac Mehmet Şakir Bey mekteb-i tıbbiye-i şahanece pederi merhum Hacı İbrahim’e nispeten Şakir İbrahim Bey unvanıyla maruftur.

(…)

Resimlerimiz yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Tasvir-i şekl-i fanisi şu sayfamızı reng-pezir-i melal eden Şemsi Molla Bey geçen hafta kısm-ı siyaside yazmış olduğumuz veçhile Babıali civarında biraz vakitten beri müsteciren ikamet etmekte olduğu hanesinde âlem-i hayata veda eylemekle vasiyeti mucibince naaş-ı mağfuru bir gün sonra bilcümle akrabası ve bir hayli eviddası hazır olduğu hâlde kaldırılarak ihtifalat-ı layıka ile Süleymaniye Cami-i Şerifine isal ve cemaat-i kesire ile cenaze namazı bade’l-eda cami-i şerif-i mezkûr haziresinde tehyie kılınan makbere-i mahsusada tevdi-i rahmet-i rab-ı müteal olunmuştur.

(…)

Resimlerimiz yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

[İmza: Diran Çırakyan]

Merhum Doktor Şemsi Molla Bey yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Suriye’de Bir Cevelan: Trablusşam’da Kadim Kule (Üstte) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Suriye’de Bir Cevelan: Kamaramdaki Seyahat Acentesi Muttasıl Horluyordu (Altta) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Fenn-i celil-i tıbbın kadri pek büyüktür ve hatta ilm-i ebdan-ı dareynde saadeti temin edecek ilm-i edyana bile takdim olunmuştur. Tababetin bir kısm-ı mühimini teşkil eden fenn-i tedavi son senelerde hayli ileriye götürülmüş, bir taraftan Pastör’ün [Louis Pasteur] mikroplar üzerine tetkikatı ve diğer cihetten bazı kuvva-yı tabiiyenin beden-i insana tesiratının izharı sayesinde fenn-i tedavide yeni yeni şubeler açılmıştır. Kuşpalazının maslü’d-dem ile tedavisi ve kuduz aşısı mikrop tetkikatının en güzel neticeleridir. Veremin, koleranın da aşı usulüyle tedavisine çalışıyorlar ve kati bir muvaffakiyet de ümit ediyorlar. İşte aşı ile tedavi tababette bu suretle mühim bir mevki tutmuştur.

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Baytar Mösyö Viyo’nun “hayvanatla tedavi” usulü nebatatın bünyesine ithal edildiği eczayı hayvanlara da yedirip bilahare bunların etlerini de hastalara vermekten ibaret değildir. Mösyö Viyo’nun iddiası ve nazariyesi büsbütün başkadır ve isabet ve sıhhati cihetiyle olmasa bile garabeti cihetiyle şayan-ı zikirdir. Her usta elindeki aletle işi görür dedikleri gibi baytar Mösyö Viyo da hasbe’l-meslek insanları hayvanlarla tedavi etmenin yolunu düşünmüştür.

(…)

Mösyö Viyo ve onunla hemfikir olanlar diyorlar ki, “Zeviyü’l-hayat olan bütün hayvanatta efal-i hayatiyenin neticesi olarak bir nevi inşia vardır. Yani bütün hayvanlar eser-i hayat olarak gözle görünmediği hâlde etrafa birer fanus gibi hafif bir ziya neşrederler, ziya da değil bir nevi kuvve-i mıknatısiye. Nasıl bir mıknatısın etrafında daire-i tesiri varsa ve daire dâhilinde demiri cezbediyorsa zeviyü’l-hayatın da böyle vücutları etrafında bir daire-i tesiri vardır. İki hayvan yan yana geldi mi hiçbirinin dahl ve ihtiyarı olmadan yek diğeri üzerine icra-yı tesirden hali kalmazlar. Bir hayvan ile bir insanın yan yana bulunmasıyla da aynı hâl vaki olur.”

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Yeni tababette her sahib-i tetkik Viyo gibi hareket ederse az zamanda eski kocakarı ilaçları daire-i fenne ithal edilecek ve tababette eskisi yenisinden makbul olan şeyler sırasına geçecek gibi görünüyor. Evet, bazı şeylerde eskisi yenisinden makbuldür. Bu bapta İran kaplıcalarını gösterebiliriz.

(…)

Musahabe-i Fenniye yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Bunlar encümen-i daniş azasından değildirler, hem de hiçbir zaman olamayacaklardır. Maahaza arzuları bu, emelleri budur. Sokaklarda ip üstünde sıçrayan çocuklar ellerindeki ipin bir tarafından öteki tarafına ne kadar suhulete atlıyorlarsa bu mutasalliflere, encümen-i danişin kırk sandalyesinden birine sıçrayıvermek de o kadar kolay gelir.

(…)

Mabadı var

Avrupa’da Tasallüf-i Edebî yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

[İmza: Diran Çırakyan]

Trablusşam’ın Bir Manzarası yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Mai ve Siyah Romanı Resimlerinden: Ahmet Şevki Sofra Başında Arkadaşına İntizaren (Üstte) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Mai ve Siyah Romanı Resimlerinden: Ser-mürettip Son Tashihleri Yapıyordu (Altta) yazısı ilk önce Servet-i Fünun Dergisi üzerinde ortaya çıktı.